ตัวเลขเปลี่ยนโลก! ‘ลีโอนาร์โด ฟิโบนัชชี’ ชายผู้ทำให้ยุโรปรู้จักเลขฮินดู-อารบิก

ตั้งแต่ยุคโรมันมาจนถึงยุคกลาง ชาวยุโรปนิยมใช้เลขโรมันในการค้า การทำบัญชีและการคำนวณต่างๆ เป็นระบบเลขที่ไม่มีฐานที่ใช้อักษรเพียง 7 ตัวในการกำหนดค่าโดยไม่มีเลขศูนย์และจำนวนเต็มลบ (I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1,000 หากมากกว่านั้นจะใช้เครื่องหมายบาร์ขีดอยู่เหนือตัวเลขหน้าสุด) แน่นอนว่ามันคงเป็นเรื่องยุ่งยากมากถ้ามองในมุมของคนยุคปัจจุบัน แต่ระบบเลขดังกล่าวเป็นที่นิยมใช้ในยุโรปมานานนับพันปี

WIKIPEDIA CC MYSELF

จนกระทั่งในช่วงศตวรรษที่ 13 หลังจากสิ้นสุดสงครามครูเสด การค้าระหว่างยุโรปและโลกตะวันออกเฟื่องฟูขึ้นมาก และนั่นทำให้ชาวยุโรปรู้จักกับนวัตกรรมต่างๆ ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือระบบตัวเลข โดยมีลีโอนาร์โด ฟิโบนัชชี (ค.ศ. 1170-1250) เป็นนักคณิตศาสตร์แห่งเมืองปิซาผู้นำระบบเลขฮินดู-อารบิกมาให้ชาวยุโรปรู้จัก

WIKIPEDIA PD

ฟิโบนัชชีในวัยเด็กได้ทำงานช่วยบิดาซึ่งเป็นข้าหลวงศุลกากรแห่งบูเกีย เมืองท่าสำคัญทางตอนเหนือของแอฟริกา ทำให้เขาได้รู้จักกับเลขฮินดู-อารบิกที่พ่อค้าชาวอาหรับใช้ในการค้าขายในยุคนั้น ซึ่งเป็นระบบเลขฐานสิบที่มีตัวเลขตั้งแต่ 0-9 แบบที่เราใช้กันอยู่ในปัจจุบัน และศึกษาเพิ่มเติมจนพบว่าการนำเลขฮินดู-อารบิกมาใช้ในการคำนวณนั้นง่ายและมีประสิทธิภาพกว่าเลขโรมันเป็นอย่างมาก จึงออกเดินทางไปตามหัวเมืองชายฝั่งทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเพื่อเรียนรู้กับนักคณิตศาสตร์ชาวอาหรับที่มีชื่อเสียงหลายต่อหลายคน และกลับมาเขียนเป็นหนังสือ ‘คัมภัร์ว่าด้วยการคำนวณ’ (Liber Abaci) ในปี ค.ศ.1202

WIKIPEDIA PD

ฟิโบนัชชีได้ชี้ให้เห็นประโยชน์ของการใช้เลขอารบิกในด้านต่างๆ ทั้งการทำบัญชีทางการค้า การคำนวณดอกเบี้ย แปลงมาตราชั่งตวงวัด อัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ไปจนถึงการนำมาประยุกต์ใช้ในการสร้างทฤษฎีคำนวณ และนั่นเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้ยุโรปเริ่มรู้จักเลขฮินดู-อารบิก

123RF

อย่างไรก็ดี ความคิดของฟิโบนัชชีเป็นที่ยอมรับเฉพาะกลุ่มของผู้มีการศึกษาเท่านั้น จนกระทั่งเทคโนโลยีการพิมพ์สมัยใหม่ที่ก้าวหน้าขึ้น ผลงานของฟิโบนัชชีจึงถูกตีพิมพ์เผยแพร่เป็นวงกว้างหลังจากที่ฟิโบนัชชีเสียชีวิตไปแล้วกว่าสามศตวรรษ จนทำให้ยุโรปเริ่มเลขฮินดู-อารบิกในการค้าและการคำนวณต่างๆ เป็นวงกว้าง และกลายเป็นเลขมาตรฐานสากลที่ใช้กันทั่วโลกในเวลาต่อมา

เรียบเรียง SPOKEDARK.TV

COMMENTS