KUSAMA : INFINITY ชีวิตอมตะของป้าลายจุด

123RF


คงไม่แปลกถ้าจะไม่เคยได้ยินชื่อของยาโยอิ
คุซามา แต่ถ้าเปลี่ยนไปพูดถึงฟักทองยักษ์ลายจุดสีสันสดใส ที่ตั้งอยู่ทั่วทุกมุมโลกในสถานที่ต่างๆ ตั้งแต่ริมหาดบนเกาะเล็กๆ ในญี่ปุ่น ไปจนถึงห้างสรรพสินค้าใจกลางเมืองกรุงเทพฯ น้อยคนนักที่จะไม่เคยหรือเคยผ่านสายตามาก่อนโดยเฉพาะในโลกของอินเตอร์เน็ต ความฮิตของลายจุดที่เราได้เห็นเป็นฝีมือของคุณป้าอายุ 89 ผู้ที่ถูกจัดให้เป็นศิลปินหญิงที่ขายงานได้มากที่สุดในโลกถ้านับเฉพาะคนที่ยังมีชีวิตอยู่

ลายจุดของยาโยอิ คุซามา เต็มไปด้วยความสดใสเต็มเปี่ยม แค่ได้เห็นก็อิ่มทั้งสี อิ่มทั้งอารมณ์ แม้ไม่เข้าใจความหมายแต่ผู้ชมก็สามารถรู้สึกได้ทันที ตรงตามลักษณะที่หลายคนเรียกงานของป้าว่าเป็นประเภทป็อปอาร์ต และเมื่อบวกกับภาพของตัวเจ้าของผลงานที่เป็นคุณป้าที่ดูน่ารัก ใส่เสื้อลายจุดสีสด ผมทรงบ็อบสีเจ็บ ยิ่งส่งเสริมให้ดูน่าสนใจมากขึ้นสุดๆ แต่ทั้งหมดนี้ก็มีความน่าใจหายอยู่ เพราะมีความจริงข้อหนึ่งที่ว่าช่วง 30 ปีที่ผ่านมาป้าลายจุดคนนี้ต้องอาศัยอยู่ในสถานบำบัดจิต

สารคดีเรื่อง KUSAMA : INFINITY พาเราไปดูการสร้างสรรรค์ผลงานของยาโยอิ คุซามา ที่สุดแสนมหัศจรรย์ ไม่เพียงแต่ชวนให้มองเห็นเสน่ห์ของลายจุดที่แผ่ขยายไปบนทุกสิ่งอย่างเหมือนไม่มีขอบเขต แต่ใครจะไปเชื่อว่าเธอวาดมันออกมาแบบไม่มีการร่างภาพก่อน เธอวาดออกมาได้ทันทีและที่สำคัญเธอวาดไม่เคยหยุด วาดจนไม่มีพื้นที่ผ้าใบมากพอจะรองรับไหว เธอแปลงพลังทั้งหมดให้เป็นจักรวาลลายจุดที่เป็นเครื่องหมายของตัวเอง

และที่น่าตื่นเต้นไปกว่านั้นสารคดีเรื่องนี้ พาเราไปทำความรู้จักกับป้าลายจุดในแบบที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน มีการใช้ภาพถ่ายและภาพเคลื่อนไหวในวัยสาวๆ เพื่อเปิดเผยที่มาที่ไปของเหล่าลายจุดนับล้าน หนังใช้การเล่าแบบเป็นขั้นเป็นตอน ตั้งแต่วัยเด็กของป้าที่เป็นลูกของครอบครัวฐานะดีในเมืองเกษตรกรรม และเป็นครอบครัวหัวโบราณที่หวังให้ลูกสาวแต่งงานกับผู้ชายฐานะดี ผสมกับช่วงเวลาที่ญี่ปุ่นเป็นรัฐบาลเผด็จการทหารและเข้าสู่ช่วงสงครามโลก ทุกสิ่งล้วนแต่ฝืนกับความฝันที่อยากจะเป็นจิตกรตั้งแต่เด็ก เมื่อโตเป็นผู้ใหญ่ก็ออกไปไล่ล่าความฝันในอเมริกาช่วงยุค 50 ใช้ความุ่งมั่นเต็มที่จนเคยไปอยู่ในจุดที่แข่งความโดดเด่นกับ แอนดี้ วอร์ฮอลมาแล้ว และได้สร้างความจดจำโดยเป็นส่วนหนึ่งของช่วงเวลาที่ผู้คนลุกฮือขึ้นมาต่อต้านสงครามเวียดนาม

แต่ในโลกที่ผู้ชายเป็นใหญ่และเต็มไปด้วยอคติทางเชื้อชาติ ก็ปิดกั้นไม่ให้เธอขึ้นไปถึงในจุดที่เธอสมควรได้อยู่ ความไปไม่ถึงฝันส่งผลต่อสภาพจิตอย่างรุนแรง เธอตัดสินใจกลับประเทศญี่ปุ่นในช่วงปี 70 ประเทศที่ไม่ได้เป็นบ้านของเธออีกต่อไปแล้ว เธอเคยพยายามฆ่าตัวตายในปี1974 และในช่วงนี้ชื่อของยาโยอิ คุซามา ก็หายไปจากวงการศิลปะถึง 20 ปี แต่ไม่ว่าจะลำบากแค่ไหน เธอก็ไม่ได้ทิ้งสิ่งที่ตัวเองรักเลยสักครั้งในชีวิต

ฉันต่อสู้กับความเจ็บปวด กับความหวาดวิตกและความกลัวอยู่ทุกวัน ก่อนจะค้นพบว่าวิธีเดียวที่จะสู้กับความเจ็บปวดได้คือการทำงานศิลปะต่อไป ฉันไปตามทางของศิลปะและค้นพบหนทางที่ปล่อยให้ฉันมีอยู่ชีวิตต่อไปป้าลายจุดพูดถึงความโชคดีที่เธอยังทำสิ่งที่รัก และสิ่งนี้ก็ได้พาเธอพ้นจากความมืดมนสำเร็จ ยาโยอิ คุซามากลับมามีชื่อเสียงและดังไกลไปทั่วโลก ถึงแม้จะอยู่ในวัยที่ถือว่ามากแล้ว แต่ผลงานนั้นกลับกัน ยังเพิ่งเป็นวัยรุ่นและยังคงวัยรุ่นต่อไปไม่มีวันสิ้นสุด

ท่ามกลางคลื่นมนุษย์ ฉันพาตัวเองรอดมาได้นานขนาดนี้ ไม่รู้กี่ครั้งแล้วที่คิดโหยหาความตายใช้มีดจ่อคอตัวเอง ฉันรวบรวมความคิดและลุกขึ้นอีกครั้ง ฉันหวังเพื่อแสงแดดในชีวิต ฉันอยากมีชีวิตเป็นนิรันดร์ยาโยอิ คุซาวะ สรุปชีวิตของเธอเป็นบทกวีไว้ใน KUSAMA : INFINITY ซึ่งทำให้ต่อไปนี้ เราจะมองดูฟักทองสีเหลืองลายจุดด้วยสายตาที่เปลี่ยนไปมากทีเดียว

KUSAMA : INFINITY  เข้าฉายวันที่ 28 ..เป็นต้นไป (เครือ SF / Bangkok Screening Room / House RCA)

เขียนเรียบเรียง : ปกรณ์ จุฬพุฒิพงษ์

FB:DocumentaryClubTH

COMMENTS